کاهش درد پایین کمر با یک روش سنتی؛ نتایج یک کارآزمایی بالینی تازه - پزشکی مدرن

درد پایین کمر اگر از نوع غیراختصاصی باشد، یعنی آسیب ساختاری تعیین یا بیماری زمینه ای خاصی برای آن پیدا نگردد، با روش های حمایتی ساده بهتر مهار می گردد. متخصصان در بیمارستان دانشگاهی گرنوبل آلپ (Grenoble Alpes University Hospital) فرانسه دریافته اند که افزودن کمربند طبی منعطف به مراقبت های معمول، توانایی افراد را در انجام فعالیت های روزانه ارتقا می دهد و وابستگی آن ها را به داروهای ضددرد کمتر می نماید.

جزئیات کارآزمایی بالینی و نحوه استفاده از کمربند

کارآزمایی بالینی لومباکت (LOMBACT) روی 168 فرد بزرگسال در 17 مرکز درمانی فرانسه انجام شد که بین یک تا شش ماه دچار درد پایین کمر بودند. شرکت نمایندگان به دو گروه تقسیم شدند؛ یک گروه فقط مراقبت های رایج مانند فیزیوتراپی و تمرین های ورزشی را دنبال کردند و گروه دیگر در کنار همین مراقبت ها، کمربند طبی نرم و قابل تنظیم بستند. به هر دو گروه توصیه شد که تا حد امکان فعال بمانند و در صورت احتیاج از داروهای مسکن معمول خود استفاده نمایند.

از بیماران خواسته شد کمربند را حین کارهای روزمره بین 4 تا 8 ساعت ببندند و موقع خواب آن را باز نمایند. حسگرهای حرارتی تعبیه شده در کمربندها نشان داد که میانگین واقعی استفاده افراد در روزهای بستن کمربند، حدود 4 ساعت بوده است. این مقدار استفاده نشان می دهد که بیماران احتیاج نداشتند در تمام ساعات بیداری این وسیله را تحمل نمایند تا اثرات مثبت آن را ببینند.

بهبود عملکرد روزانه و کاهش مصرف مسکن ها

ارزیابی شدت ناتوانی با شاخص ناتوانی اسوستری (Oswestry Disability Index) نشان داد که محدودیت های حرکتی در هر دو گروه کمتر شد، اما این بهبودی در میان استفاده نمایندگان از کمربند لومبار بسیار محسوس تر بود. حدود 60 درصد از کاربران کمربند، کاهش دست کم 30 درصدی در محدودیت های روزمره را گزارش کردند، در حالی که این رقم در گروه مراقبت معمول حدود 40 درصد بود؛ تفاوتی که از نظر بالینی برای کیفیت زندگی بیمار بسیار معنادار است.

پژوهشگران متوجه شدند که تسکین درد پایین کمر با افت مصرف دارو همراه بوده است. طی 12 هفته پیگیری، حدود نیمی از کاربران کمربند به مسکن احتیاج پیدا کردند، در حالی که در گروه کنترل این رقم به نزدیک دو سوم افراد رسید. درد هنگام حرکت نیز در گروه کمربند آرام تر شد و همین موضوع به بیماران اجازه داد بدون هراس از بازگشت درد، کارهای شخصی خود را انجام دهند.

محدودیت های پژوهش و هشدارهای علمی

این نتایج به معنی معجزه یا درمان قطعی تمام انواع کمردرد نیست. سازمان جهانی بهداشت (WHO) در راهنمای سال 2023 خود توصیه می نماید که کمربندها و بریس ها به عنوان درمان روتین برای دردهای مزمن ستون فقرات تجویز نشوند، زیرا کمردرد مزمن پدیده ای پیچیده است. با این حال، در این پژوهش امکان طراحی کمربند دارونما وجود نداشت و آگاهی بیماران از دریافت کمربند می توانست تا حدی اثر تلقینی و اطمینان بخشی روانی ایجاد کند. شرکت فرانسوی توآن (Thuasne) که سازنده این کمربندهاست، بودجه این تحقیق را تامین نموده بود، هرچند در مقاله ذکر شده که این شرکت نقشی در گردآوری و تحلیل داده ها نداشته است.

مکانیسم ناشناخته حس عمقی و حمایت عصبی عضلانی

کمربندهای الاستیک و نرم بر خلاف بریس های سخت ارتوپدی، ستون مهره ها را قفل نمی نمایند بلکه با اعمال فشاری یکنواخت، گیرنده های مکانیکی پوست و بافت های عمقی را فعال می نمایند. این پدیده باعث تحریک حس عمقی (Proprioception) می گردد؛ یعنی مغز سیگنال های دقیق تری از موقعیت تنه و زاویه مهره ها دریافت می نماید و عضلات ثبات دهنده شکم و ستون فقرات را با هماهنگی بهتری به کار می گیرد تا از حرکات ناگهانی و آسیب رسان جلوگیری گردد.

باور اشتباه درباره تنبلی عضلات فیله کمر

یکی از دغده های همیشگی در میان مبتلایان به درد پایین کمر این است که بستن کمربند طبی باعث آتروفی یا تنبلی عضلات نگهدارنده ستون فقرات می گردد. شواهد علمی نشان می دهند که استفاده متناوب و چند ساعته از کمربند نرم در طول روز به هیچ وجه باعث تحلیل عضلانی نمی گردد، بلکه با کاستن از ترس حرکت، فرد را از استراحت مطلق دور نموده و به سوی راه رفتن و انجام کارهای روزمره سوق می دهد. کمربند قرار نیست جایگزین ورزش، تقویت عضلات مرکزی تنه و اصلاح سبک زندگی گردد، اما می تواند پلی موقت برای بازگشت به زندگی فعال باشد.

منبع: JAMA Network Open

پیشنهاد اختصاصی سردبیر (علیرضا مجیدی)

این مقاله مجذوب کننده و جالب بود؟! پس برای خواندن این نوشته های مرتبط کلیک کنید:

• پژوهش تازه نشان می دهد داروهای GLP-1 یا همان آمپول های لاغری، ممکن است خطر ریزش مو را در بعضی مردان افزایش دهند
• اگر والدین شما 100 سال عمر نمایند، آیا شما هم صدساله می شوید؟ جامع ترین پژوهش علمی پاسخ می دهد
• دانشمندان شش ساختار مرموز در اعماق زمین کشف کردند؛ این پدیده ها چگونه شناسایی شدند؟
• موتسارت دنیای ریاضیات، راز نبوغ ترنس تائو
• سازمان ملل به خاتمه سلطه 500 ساله نقشه مرکاتور و نمایش مقدار واقعی قاره ها رای داد
• استفاده از اسکلت آموزشی به جای پایه سرم در بیمارستانی شلوغ